Historia

smierc krolaWażną, wpływową familią związaną z Radzyniem ponad wiek: od roku 1540 do 1653, byli Mniszchowie. Niestety, jej ówcześni czołowi przedstawiciele w historii Polski nie okryli się dobrą sławą - choć się w niej mocno zaznaczyli.

herbW przyszłym roku obchodzić będziemy 550. rocznicę nadania praw miejskich naszej miejscowości. To okazja, by przypomnieć ważne fakty z dziejów Radzynia, który ma długą i niezwykle interesującą historię. Wydarzenia, jakie tu miały miejsce, właściciele, którzy tu przebywali i tworzyli dzieje Radzynia – pozwalają śledzić dzieje Rzeczypospolitej.

anna sapiezanka czartoryskaDwieście lat temu – 25 września 1817 roku Pałac Potockich był świadkiem niecodziennej uroczystości: w Radzyniu odbył się ślub Anny Zofii Sapieżanki z księciem Adamem Jerzym Czartoryskim (Tak, tak! Tym od Hotelu Lambert). Mimo dużej różnicy wieku, małżonków połączyła wielka miłość, której patronką, szczególnie w trudnych latach emigracji, była zapobiegliwa matka i teściowa – Anna Sapieżyna.

W roku 1799 właścicielką radzyńskiego pałacu – za pośrednictwem ks. Stanisława Staszica - stała się słynąca z gospodarskiej zapobiegliwości Anna Sapieżyna (1772-1859). Była ona córką Andrzeja Zamoyskiego - kanclerza wielkiego koronnego i wychowanką ks. Stanisława Staszica, który rozbudził w swej uczennicy zainteresowania matematyką i naukami przyrodniczymi, nauczył kierowania sprawami majątkowymi. Należała do elity kulturalnej, intelektualnej i patriotycznej kraju. Poza tym była silną, zaradną, gospodarną, pracowitą osobą. W dodatku wielka patriotka – ale już pozytywistyczna. Po prostu bizneswomen! Wzór dla współczesnych kobiet, które łączą obowiązki macierzyńskie z pracą.

DSC 0078Kościół pw. Świętej Trójcy w Radzyniu jest nie tylko obiektem sakralnym, wyjątkowym skarbem architektury, ale również stanowi swoiste muzeum, w którego wnętrzu zgromadzone i wyeksponowane są wysokiej klasy dzieła sztuki. Badania archeologiczne przeprowadzone w kryptach w kwietniu bieżącego roku pokazały, że i tam znajdują się cenne obiekty, będące świadectwem wielkiej przeszłości miasta.

DSC 0039Rekonesans archeologiczny w kryptach pod kościołem pw. Świętej Trójcy w Radzyniu Podlaskim prowadziła w dniach 24-27 kwietnia ekipa Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu pod kierunkiem prof. dr hab. Małgorzaty Grupy. To, co tam odnaleźli, określają krótko: - Bezcenne. Materiał jest rewelacyjny. To jest perełka.

DSC 0048Stanisław Antoni Szczuka (1654 -1710) otrzymał włości radzyńskie z rąk króla Jana III Sobieskiego w roku 1680. Był sekretarzem, przyjacielem i doradcą władcy. W 1683 roku uczestniczył w odsieczy wiedeńskiej. Jako sekretarz królewski, podkanclerzy Wielkiego Księstwa Litewskiego w 1695 r. poślubił Konstancję Marię Annę Potocką, która była damą dworu królowej Marii Kazimiery Sobieskiej zwanej "Marysieńką".

palacW pierwszych dniach lutego 1767 r. Radzyń by miejscem wielkiego zjazdu znakomitych postaci, o którym rozpisywały się warszawskie gazety. Wydarzenie się stało głośne w Polsce. Okazją stał się ślub córki Eustachego i Marianny Potockich – Cecylii Urszuli ze starostą czerkaskim, księciem Hieronimem Sanguszką. Na uroczystości został zaproszony przyjaciel domu, świeżo mianowany biskup warmiński – Ignacy Krasicki.